ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΓΟΡΔΙΟΣ (1654-1729)

Ὁ λόγιος ἱερομόναχος Ἀναστάσιος ὁ Γόρδιος γεννήθηκε τὸ 1654 στὰ σημερινὰ Μεγάλα Βραγγιανά (τότε Βρανιανά) τῶν Ἀγράφων. Τὸ κοσμικό του ὄνομα ἦταν Ἀλέξιος. Σπούδασε κοντὰ σὲ ἕναν ἀπὸ τους πλέον σημαντικοὺς λογίους καὶ διδασκάλους τῆς Τουρκοκρατίας τὸν Εὐγένιο Γιαννούλη τὸν Αἰτωλὸ στὴν Σχολὴ Γούβας Βραγγιανῶν, στὸν Νικόδημο Μαζαράκη στὴν Ἀθήνα, τὴν Ἄρτα καὶ πιθανὸν τὰ Ἰωάννινα, καὶ στὴν Πάδοβα τῆς Ἰταλίας, ὅπου φαίνεται ὅτι ἀπέκτησε καὶ κάποιες ἰατρικὲς γνώσεις. Βάσει τῶν σωζομένων ἐπιστολῶν του, ἐκάρη μοναχὸς καὶ χειροτονήθηκε ἱεροδιάκονος τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1676 στὸ Καρπενήσι ἀπὸ τὸν ἐπίσκοπο Λιτζᾶς καὶ Ἀγράφων Ἰάκωβο τὸν ἐκ Καρπενησίου (1657-1678), παλαιὸ μαθητὴ τοῦ Εὐγενίου Γιαννούλη. Δίδαξε στὴ Σχολὴ Γραμμάτων τοῦ Αἰτωλικοῦ γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια (1690-1710) καί ‒κυρίως τὰ τελευταῖα δεκαπέντε χρόνια (1714-1729) τῆς ζωῆς του‒ στὴ Σχολὴ Γούβας Βραγγιανῶν («Ἑλληνομουσεῖον Ἀγράφων»), τὴν ὁποία ἵδρυσε ὁ διδάσκαλός του Εὐγένιος Γιαννούλης ὁ Αἰτωλός (περ. 1597-1682), ὁ ὁποῖος γιὰ μικρὸ χρονικὸ διάστημα περὶ τὸ 1618-1619 εἶχε παραμείνει στὴ μονὴ Ξηροποτάμου τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ὅπου ἐμαθήτευσε κοντὰ στὸν λόγιο ἀπόμαχο ἐπίσκοπο Χαράλαμπο. Ἐκτὸς τοῦ παιδευτικοῦ, σπουδαῖο εἶναι καὶ τὸ φιλολογικό, θεολογικό, ἐπιστολογραφικό (σώζονται περίπου 700 ἐπιστολές του) καὶ συγγραφικό του ἔργο. Μεταξὺ τῶν ἐπιστολῶν του σώζονται καὶ δύο πρὸς τὴν Ἱερὰ Σύναξη τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἐνῶ σὲ ἀρκετὲς ἀπὸ αὐτὲς γίνεται ἀναφορὰ σὲ μοναχοὺς καὶ ἱερομονάχους τῆς Ἀθωνικῆς Πολιτείας. Θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους Διδασκάλους τοῦ Γένους καὶ λογίους τῆς ἐποχῆς του. Ἐκοιμήθη στὴ γενέτειρά του στὶς 7 Ἰουνίου 1729.

ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΘΙΣΜΕΝΑ ΒΡΑΓΓΙΑΝΑ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΩΝΣΤ. ΤΣΙΩΛΗ

(Κείμενο: Κωνσταντῖνος Τσιώλης)

Η ΣΚΗΤΗ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΧΙΛΑΝΔΑΡΙΟΥ



Η ΜΟΝΗ ΧΙΛΑΝΔΑΡΙΟΥ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΟΨΗ

Η παλαιά και έρημη στίς μέρες μας Σκήτη της Αγίας Τριάδος βρίσκεται σε απόσταση μισής ώρας, ΝΑ της Ιεράς Μονής Χιλιανδαρίου. Έχει τη μορφή κελλιού και στα τέλη του 19ου αιώνα ζούσαν εδώ 5 ρώσσοι πατέρες. Σήμερα είναι ερειπωμένη και τα τελευταία χρόνια έγινε ανακατασκευή της στέγης του ναού για να προφυλαχθούν οι σημαντικές τοιχογραφίες που υπάρχουν μέσα. Τον 12ο αιώνα χρησίμευσε σαν τόπος άσκησης του Αγίου Σάββα, κτίτορα της Ιεράς Μονής Χιλιανδαρίου. Από την αρχική διακόσμηση, που χρονολογείται γύρω στα 1260-1270, έχει διατηρηθεί τμήμα του διακόσμου στην αψίδα του ιερού, καθώς και ελάχιστα σπαράγματα τοιχογραφιών που φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Χιλιανδαρίου. Πρόκειται για αποτοιχισμένο λείψανο της διακόσμησης του ερειπωμένου παρεκκλησίου της Μεταμορφώσεως της Σκήτης της Αγίας Τριάδος. Στη φωτογραφία βλέπουμε να διατηρείται κατά το ήμισυ η παράσταση της Παναγίας στον τύπο της Νικοποιού, η οποία κρατεί με τα δυό της χέρια μετάλλιο μέσα στο οποίο εικονίζεται στηθαίος ο Χριστός. Την Παναγία συνοδεύουν δύο Άγγελοι, από τους οποίους διατηρείται αυτός αριστερά. Οι ιεράρχες που σώζονται στην κάτω ζώνη είναι ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, σε κακή κατάσταση διατηρήσεως και ο άγιος Γρηγόριος ο Μέγας, Πάπας Ρώμης. Η υψηλή ποιότητα των τοιχογραφιών του παρεκκλησίου τις κατατάσσουν -παρά τη μικρή τους έκταση- στα αριστουργήματα της μνημειακής ζωγραφικής του τρίτου τετάρτου του 13ου αιώνα (1260-270). Πιθανότατα μάλιστα ο ανώνυμος καλλιτέχνης των τοιχογραφιών αυτών να συνδέεται με ένα από τα μεγαλύτερα καλλιτεχνικά κέντρα του Βυζαντίου, τη Θεσσαλονίκη, απ΄ όπου προσεκλήθη για τη διακόσμηση του παρεκκλησίου. Τα στοιχεία προέρχονται από τον τόμο ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ, ο οποίος εκδόθηκε το 1997 από την Ιερά Κοινότητα και τον Οργανισμό Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης Θεσσαλονίκη 1997 (σελ. 42-43).

ΠΗΓΗ: ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

Ο ΜΟΝΑΧΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ ΝΕΑΣΚΗΤΙΩΤΗΣ († 1869) ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ (ΜΕΡΟΣ Β')

Παταπίου μοναχοῦ Καυσοκαλυβίτου

Βιβλιοθηκαρίου Ἱ. Σκήτης Καυσοκαλυβίων

Διδάκτορος Θεολογίας Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ὁ μοναχός Ἰάκωβος Νεασκητιώτης († 1869) καί τό ἔργο του

Ὑμναγιολογικά γιά τή Θεοτόκο καί τούς Ἁγιορεῖτες ὁσιομάρτυρες

Συμβολή στή μελέτη τοῦ ἁγιορειτικοῦ μοναχισμοῦ κατά τόν 19ο αἰώνα

Ἔκδοση Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Παύλου. Ἅγιον Ὄρος 2014

Σύνολο σελίδων 912

      Πρόκειται γιά Διδακτορική Διατριβή πού ὑποβλήθηκε στό Τμῆμα Θεολογίας τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καί ἡ ὁποία ἐγκρίθηκε μέ ἄριστα τόν Νοέμβριο τοῦ 2012.

      Στή μελέτη αὐτή αὐτό παρουσιάζεται μία σημαντική ἐκκλησιαστική προσωπικότητα τοῦ 19ου αἰώνα, τοῦ λογίου Ἁγιορείτου μοναχοῦ Ἰακώβου Νεασκητιώτου. Ἀντικείμενο τῆς μελέτης ὑπῆρξε ἐπίσης ἡ παρουσίαση καί ἀνάλυση τοῦ κωδικογραφικοῦ καί συγγραφικοῦ ἔργου τοῦ Ἰακώβου, μέ ἔμφαση τό ὑμναγιολογικό του ἔργο γιά τή Θεοτόκο καί τούς Ἁγιορεῖτες ὁσιομάρτυρες.

      Ὁ μοναχός Ἰάκωβος γεννήθηκε στά Κύθηρα, πιθανότατα τήν τελευταία δεκαετία τοῦ 18ου αἰ., ἐνῶ τό μεγαλύτερο μέρος τῆς ζωῆς του ἔζησε στό Ἅγιον Ὄρος. Ἐκάρη μοναχός στή μονή Ἐσφιγμένου, ἀλλά ἀσκήθηκε καί στή μονή Ἁγίου Παύλου, τήν Νέα Σκήτη καί τήν βατοπαιδινή σκήτη Ἁγίου Δημητρίου. Ἐκοιμήθη, σύμφωνα μέ ὅλες τίς ἐνδείξεις, τό 1869.

    Ἡ καταγραφή τῆς κωδικογραφικῆς του δράσης ἀποκάλυψε τόν Ἰάκωβο ὡς τόν παραγωγικότερο Ἁγιορείτη γραφέα πιθανότατα ὅλων τῶν ἐποχῶν, ἀφοῦ ἀπό τή γραφίδα του ἐξῆλθαν, κατά τήν περίοδο 1824-1868, 215 χειρόγραφα, ἡ πλειονότητα τῶν ὁποῖων ἄγνωστα καί ἀκαταλογογράφητα.

       Ὁ Ἰάκωβος ὡς συγγραφέας εἶχε εὐρύ πεδίο συγγραφῆς, ἀπό τήν ὑμνογραφία καί τή μετάφραση σέ ἁπλούστερη γλώσσα ἁγιολογικῶν, πατερικῶν καί ἀσκητικῶν κειμένων ὥς τήν ἁγιορειτική ἱστορία καί τά θεολογικά καί ἀντιρρητικά του κείμενα. Στό βιβλίο ἐπιχειρεῖται μιά πρώτη καταγραφή τοῦ μέχρι σήμερα γνωστοῦ συγγραφικοῦ ἔργου τοῦ Ἰακώβου. Ἐντοπίστηκαν νέα ἔργα, ἄγνωστα καί ἀνέκδοτα τά περισσότερα Καταγράφηκαν 42 ἁγιολογικά,  91 ὑμνογραφικά,  38 μεταφραστικά, 25 λειτουργικά καί περί τά 42 θεολογικά ἔργα. Ἀπό τήν καταγραφή αὐτή ἐξάγεται τό συμπέρασμα ὅτι πρόκειται γιά τόν πολυγραφέστερο Ἁγιορείτη συγγραφέα κατά τόν 19ο αἰώνα.

     Ἡ μελέτη αὐτή στρέφει τό βλέμμα τῆς ἐπιστημονικῆς ἔρευνας στό ἄγνωστο, στό μεγαλύτερο μέρος του, συγγραφικό ἔργο τοῦ Ἰακώβου, καθώς ἀπ᾿ αὐτό ἀντλοῦνται πολύτιμες πληροφορίες, πού ἀφοροῦν σέ ἱερά πρόσωπα, πού συνδέονται ἄμεσα μέ τό Ἅγιον Ὄρος, στόν ἁγιορειτικό μοναστικό βίο τῶν χρόνων τῆς μετεπαναστατικῆς ἀθωνικῆς περιόδου καί στή λειτουργική ζωή τῶν ἐνασκουμένων στόν ἱερό Ἄθωνα. Ὡς ἐκ τούτου, τό βιβλίο αὐτό συμβάλλει στή μελέτη τῆς ἱστορίας τῆς μεταβυζαντινῆς ἁγιολογικῆς, ὑμνογραφικῆς καί λειτουργικῆς γραμματείας, στήν ἔρευνα σχετικά μέ τήν ἁγιορειτική ὑμνογραφική καί ἁγιολογική παραγωγή, στή μελέτη τῆς ἀθωνικῆς προσωπογραφίας καί τοῦ ἀθωνικοῦ μοναχισμοῦ κατά τόν 19ο αἰώνα, καθώς καί τῆς νεότερης πνευματικῆς πορείας τοῦ Ἁγίου Ὄρους καί, κατ᾿ ἐπέκταση, τοῦ Γένους μας.

Παταπίου μοναχοῦ Καυσοκαλυβίτου

Ὁ μοναχός Ἰάκωβος Νεασκητιώτης († 1869) καί τό ἔργο του

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ:

Βιβλιοπωλεῖο – Ἐκδόσεις Ἀντώνης Σταμούλης

Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανοῦ 38, στό κέντρο τῆς Θεσσαλονίκης

τηλ. 2310-264748

Θά τό βρεῖτε έπίσης, στό

Βιβλιοπωλεῖο «Ναυτίλος», Χαριλάου Τρικούπη 28, στό κέντρο τῆς Ἀθήνας, τηλ. 210-3616204

ἤ

ζητεῖστε το ἀπ᾿ εὐθείας ἀπό τήν Ἱερά Καλύβη τοῦ Ἁγίου Ἀκακίου στό Ἅγιον Ὄρος, νά σᾶς σταλεῖ ἐπί ἀντικαταβολῇ

Ἱερά Καλύβη Ἁγίου Ἀκακίου

Τ.Θ. 9   63087 Δάφνη ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

τηλ. 23770-23717 καί 6946921281

1. Ο ΜΟΝΑΧΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ ΝΕΑΣΚΗΤΙΩΤΗΣ († 1869) ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ (ΜΕΡΟΣ Α')

ΟΙ ΑΓΙΑΝΝΑΝΙΤΕΣ ΑΓΙΟΙ

              Παταπίου μοναχοῦ Καυσοκαλυβίτου

Ἡ ἑορτή τῆς Συνάξεως τῶν Ἁγιαννανιτῶν Ἁγίων

Ἡ Σύναξη τῶν ἁγίων πού ἀσκήθηκαν στή λαυριωτική σκήτη τῆς Ἁγίας Θεοπρομήτορος Ἄννης, βάσει τῆς Ἀκολουθίας πού συνοδεύει τόν ἐξεταζόμενο ἐδῶ Ἐγκωμιαστικό Λόγο ἑορτάζεται τήν Γ’ Κυριακή τοῦ Ματθαίου, δηλαδή τήν Κυριακή μετά τῶν Ἁγίων Πάντων. Ἡ αἰτία γιά τήν ὁποία ἐπιλέχθηκε ἡ συγκεκριμένη ἡμέρα γιά τήν ἑορτή αὐτή θά πρέπει νά ἑρμηνευθεῖ -ἐκτός ἀπό τό γεγονός ὅτι αὐτή ἡ ἡμέρα ἔχει ἐπιλεχθεῖ καί ἀπό ἄλλα ἁγιορειτικά καθιδρύματα γιά τόν κοινό ἑορτασμό τῶν τοπικῶν τους Ἁγίων- καί ἀπό τό ὅτι αὐτή μπορεῖ νά θεωρηθεῖ προέκταση τῆς μνήμης τῆς Σύναξης πάντων τῶν Ἁγιορειτῶν Ἁγίων, πού τελεῖται τήν προηγούμενη Κυριακή.

Οἱ Ἁγιαννανῖτες Ὁσιομάρτυρες

  Στό ἁγιολόγιο τῆς λαυριωτικῆς σκήτης τῆς Ἁγίας Ἄννας σημαντική θέση κατέχουν οἱ ἅγιοι ἐκεῖνοι, πού ἀφοῦ ἀσκήθηκαν γιά λιγότερο ἤ περισσότερο χρόνο στή Σκήτη, ὁμολόγησαν ἀργότερα τήν πίστη τους στό Χριστό, σέ διάφορους τόπους καί χρόνους. Πρόκειται γιά τούς ὁσιομάρτυρες Μακάριο, Νικόδημο, Κοσμᾶ, Λουκᾶ, Ἱλαρίωνα, Νικήτα, Δαυίδ, Νεκτάριο καί Παῦλο.

Ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν τά παρακάτω ἀνέκδοτα ὑπομνήματα γιά ἕξη ἀπό τούς Ἁγιαννανῖτες ὁσιομάρτυρες, πού συνέταξε μέ ἄλλη εὐκαιρία ὁ μοναχός Ἰάκωβος Νεασκητιώτης, στό πλαίσιο τοῦ ἔργου του Ἀθωνιάς (1855), περιγράφοντας τή σκήτη τῆς Ἁγίας Ἄννης. Τά παραθέτουμε:

Ο Οσιομάρτυρας Νικήτας

Α’. «... Εἰς αὐτήν τήν Σκῆτιν ἤσκησαν καί ἕξ ὁσιομάρτυρες, ὧν τά ὀνόματα εἰσί ταῦτα.

  Ὁ ἅγιος ὁσιομάρτυς Νικόδημος ὁ ἐκ Καστορίας ἐνδυθείς τό ἅγιον σχῆμα εἰς τήν Ἁγίαν Ἄννα παρά Φιλοθέου Πνευματικοῦ καί στηριχθείς ταῖς εὐχαῖς τοῦ ἁγίου ὁσίου Ἀκακίου, ἀπῆλθεν εἰς Βελιγράδιον, καί ἐμαρτύρησε τῇ 10 Ἰουλίου. 

  Ὁ ὁσιομάρτυς Λουκᾶς, ἀθλήσας εἰς Μυτιλήνην τῷ 1802, Μαρτίου 23, συνδρομῇ τοῦ παπᾶ Βησσαρίωνος Ἁγιαννανίτου.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Μακάριος, ἀσκήσας ἐν αὐτῇ τῇ σκήτει, ἐμαρτύρησεν εἰς Προύσαν τῇ στ΄ Ὀκτωβρίου, οὗ ἡ κάρα εἶναι εἰς τήν σκῆτιν.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Νικήτας ἀσκήσας ἐν αὐτῇ τῇ σκήτει, ἐμαρτύρησεν εἰς τάς Σέρρας Ἀπριλίου δ΄ τῷ 1808.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Νεκτάριος, ἀσκήσας εἰς τήν αὐτήν, ἐμαρτύρησεν εἰς τήν κωμόπολιν Βουρλᾶ, Ἰουνίου ια΄ τῷ 1820.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Λουκᾶς, ἀσκήσας ἐν αὐτῇ διά συνδρομῆς τοῦ παπᾶ Βασιλείου ἐμαρτύρησεν εἰς Μυτιλήνην, Μαρτίου 23, 1810

  Ὁ ἄνωθεν ὑποτακτικός τοῦ γέροντος Ἀκάκιος ἡγίασεν, οὗ ἡ κάρα ἐτέλεσε θαυμάσια ἐν τῇ αὐτῇ σκήτει, ἐν ἔτει 1805.

  Κάτωθεν εἰς τόν Ἅγιον Ἐλευθέριον, ἤσκησε καί ἡγίασεν εἶς ὅσιος Γερόντιος ἡγούμενος ὡς φαίνεται εἰς τό τετυπωμένον Προσκυνητάριον τῆς Ἱερᾶς Λαύρας, ὅς ὕστερον διά τήν καταδρομήν ἀνέβη ἔνθα [εἰς] τό κάθισμα τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος. Διά προσευχῆς του ἀνέβλυσε τό ὕδωρ τοῦ ἁγιάσματος. // ... ὅ ὅσιος Γερόντιος ἡγούμενος τό πρῶτον τῆς μονῆς Βουλευτηρίων ἔνθα νῦν  Ἅγιος Ἐλευθέριος καλεῖται, ἐρημωθείσης τῆς Μονῆς ὑπό τῶν βαρβάρων ἔφυγεν ἔνθα νῦν ὁ Ἅγιος Παντελεήμων, ἔνθα δια προσευχῆς του εὔγαλε τό ἁγίασμα. ὡς ἔμπροσθεν ...».

 

Η εικόνα της Αγίας Άννης

Β’. «Οἱ ἐν τῇ Σκήτῃ τῆς Ἁγίας Ἄννης ἀσκήσαντες καί ἀθλήσαντες νέοι ὁσιομάρτυρες.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Λουκᾶς ἀθλήσας ἐν Μυτιλήνῃ τῷ 1802, Μαρτίου κγ΄ συνδρομῇ τοῦ παπᾶ Βησσαρίωνος Ἁγιαννανίτου. Ὅρα εἰς τό Λειμωνάριον.

  Ὁσιομάρτυς Μακάριος ἐν τῇ σκήτῃ τῆς Ἁγίας Ἄννης ἤθλησεν εἰς Προύσαν τῇ ἕκτῃ Ὀκτωβρίου, οὗ ἡ κάρα εἶναι εἰς τήν σκήτην ταύτην.

  Ὁ ὁσιομάρτυρυς Νικήτας, ἀσκήσας εἰς τήν Ἁγίαν Ἄνναν, ἤθλησεν εἰς τάς Σέρρας τό Μέγα Σάββατον Ἀπριλίου δ΄ 1808.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Νεκτάριος, ἀσκήσας ἐν τῇ Ἁγίᾳ Ἄννῃ ἐμαρτύρησεν εἰς κωμόπολιν Βουρλᾶ τήν πατρίδα του 1820 Ἰουλίου ια΄.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Λουκᾶς. Μαρτίου 23. 1810, συνδρομῇ τοῦ γέροντος αὐτοῦ παπᾶ Βασιλείου ἤθλησεν εἰς Μυτιλήνην.

  Ἐν ἔτει 1805 εἶς ὑποτακτικός θαυμάσιος ἡγίασε οὗ ἡ κάρα ἐθαυματούργει.

 Ὁ ὁσιομάρτυς Δαβίδ εἰς Θεσσαλονίκην κρεμασθείς τό 1812.

  Κάτωθεν τῆς Ἁγίας Ἄννης εἰς τόν Ἅγιον Ἐλευθέριον ἡγίασεν εἶς ὅσιος Γερόντιος ὡς εἰς τό Προσκυνητάριον τῆς Λαύρας φαίνεται.

  Ὁ ὁσιομάρτυς Νικόδημος ἀπό Καστορίας, ἐξομώσας εἰς Βελιγράδιον καί ἐλθών εἰς τό Ὄρος ἐνεδύθη τό ἅγιον σχῆμα εἰς τήν σκήτην τῆς Ἁγίας Ἄννης παρά Φιλοθέου Πνευματικοῦ. Διά δέ τῆς συμβολῆς τοῦ ὁσίου Ἀκακίου στηριχθείς, ἀπῆλθεν εἰς Βελιγράδιον καί ἐμαρτύρησε τῇ δεκάτῃ Ἰουλίου».

 

άποψη της Ιεράς σκήτης Αγίας Άννης

Νά σημειωθεῖ ὅτι ἀπό τά παραπάνω ὑπομνήματα ἀπουσιάζουν, ἀπό τό μέν πρῶτο, οἱ ὁσιομάρτυρες Κοσμᾶς († 1760), Ἱλαρίων († 1804), Δαυίδ († 1812) καί Παῦλος († 1818), ἐνῶ ἀπό τό δεύτερο, οἱ ὁσιομάρτυρες Κοσμᾶς, Ἱλαρίων καί Παῦλος.

Γιά τήν κάλυψη τῶν λειτουργικῶν ἀναγκῶν τῆς τιμῆς τῶν ἁγίων πού ἀσκήθηκαν στή σκήτη τῆς Ἁγίας Ἄννας, ἀπό τήν ἀρχή τῆς σύστασεώς της μέχρι τίς πρῶτες δεκαετίες τοῦ 19ου αἰ., ὁ λόγιος μοναχός Ἰάκωβος Νεασκητιώτης συνέταξε τόσο Ἐγκωμιαστικό Λόγο ὑπό τόν τίτλο: Λόγος μετ᾿ ἐγκωμίου καί διηγήσεως πρός τούς ὁσίους Πατέρας συνασκητάς ἡμῶν τούς ἐν τῇ Ἱερᾷ ταύτῃ Σκήτῃ ἀσκήσει τε καί ἀθλήσει φαιδρῶς διαλάμψαντας, καθώς καί Ἀκολουθία πού τόν συνοδεύει.

 Ὁ Ἐγκωμιαστικός καί Διηγηματικός Λόγος πρός τούς Ἁγιαννανῖτες Ἁγίους, πού οὐσιαστικά ἀποτελεῖ ἕνα ἁγιαννανίτικο ἁγιολόγιο, ἀναπτύσσεται ἀπό τό συντάκτη του σέ δύο βασικά ἑνότητες. Στήν πρώτη βιογραφοῦνται οἱ «ὁσίως λάμψαντες Πατέρες» τῆς Σκήτης, Γερόντιος, Διονύσιος, Μητροφάνης καί Σωφρόνιος, ἐνῶ στή δεύτερη ἑνότητα ὁ Ἐγκωμιαστικός Λόγος στρέφεται πρός τούς «φωστήρων δίκην διαλάμψαντας ὁσιοάθλους Πατέρας», νέους ὁσιομάρτυρες Μακάριο, Νικόδημο, Κοσμᾶ, Λουκᾶ, Ἱλαρίωνα, Νικήτα, Δαυίδ, καί Νεκτάριο. Ὁ Λόγος ἐπίσης διανθίζεται ἀπό ἕνα ἐκτενές προοίμιο καί ὁλοκληρώνεται ἀπό τόν Ἐπίλογο. (...)

Ἀπόσπασμα (σελίδα 523 καί ἑξῆς) ἀπό τό βιβλίο τοῦ συγγραφέα:

 «Ὁ μοναχός Ἰάκωβος Νεασκητιώτης καί τό ἔργο του», ἔκδοση Ἱ. Μ. Ἁγ. Παύλου, Ἅγιον Ὄρος 2014.

Σαν σήμερα, το 1983, κοιμήθηκε ο Γέροντας Αρσένιος ο Σπηλαιώτης. Από τη ζωή του Γέροντα Αρσένιου του Σπηλαιώτη

 Από τη ζωή του Γέροντα Αρσένιου του Σπηλαιώτη

Μια μέρα στο Μοναστήρι μας, όπου ο παππούς διήνυσε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, ένας αδελφός του είπε:
- Παππού, έκαμα τις μετάνοιές μου, αλλά έπαθα υπερκόπωσιν.
- Πόσες μετάνοιες έκαμες;
- Εκατόν πενήντα.
Γυρίζει σε λίγο ο παππούς και λέγει: «Μωρέ, έκαμε 150 μετάνοιες κι έπαθεν υπερκόπωσιν!». Το ‘λεγε με όλην του την απλότητα και εθαύμαζε.
Επειδή έτυχε να συναθροισθούν μερικοί νέοι εκεί, βρήκα την ευκαιρία και τον ερώτησα για να ωφεληθούμε.
- Εσείς, παππού, πόσες μετάνοιες εκάμνατε;
- Εμείς όταν ήμασταν νέοι βγάζαμε μέχρι 3000 μετάνοιες και τα κομποσχοίνια τα τραβούσα όλη νύχτα με σταυρούς. Μια φορά, όμως, επιάστηκεν ο ώμος μου και το ‘πα στον Γέροντα. Από τότε μ’ έβαλε να κάμνω δίχως σταυρούς τα κομποσχοίνια, εκτός βέβαια αυτά που υποχρεώνει ο καθημερινός μας κανόνας.
- Αν είναι ευλογημένο, πέστε μας λίγα λόγια από τους αγώνες σας με τον Γέροντα.
- Τα πρώτα χρονιά στον Άη-Βασίλη, αφού θάψαμε το γεροντάκι μας, αγωνιζόμασταν οι δυο μας, αλλά ο καθένας ξεχωριστά στο κελλάκι του.
Με πρωτοβουλίαν του Γέροντα δοκιμάσαμε όλους τους τρόπους αγρυπνίας που γράφουν οι άγιοι πατέρες. Για ένα μεγάλο διάστημα, στο κρεββάτι ποτέ δεν ξαπλώσαμε. Η αγρυπνία μας ξεκινούσε από το απόγευμα και τελείωνε το πρωί με το φως του ήλιου.
Όταν πια ξημέρωνε, κουρασμένοι, παϊλντισμένοι, καθόμασταν στο στασίδι ή σ’ ένα σκαμνί, για ν’ αποδώσουμε τον απαιτούμενο φόρον στο σαρκίον, πριν ξεκινήσουμε για το εργόχειρο. Όσο για φαγητό τρώγαμε πάντοτε, όλον τον χρόνον μια φορά την ημέραν, κυρίως παξιμάδι ή ψωμί, αν τύχαινε, και ό,τι άλλο πρόχειρο χωρίς λάδι, εκτός Σαββατοκύριακο.
Την ημέραν δουλεύσαμε εργόχειρο, εγώ όμως περισσότερο εφρόντιζα για τις εξωτερικές ανάγκες του κελλιού και συγχρόνως ασταμάτητα λέγαμε το “Κύριε Ιησού Χριστέ…” . Η αργολογία για τον Γέροντα ήταν θανάσιμο αμάρτημα”.
- Αμάν, Γέροντα, έτσι που μας λέτε εμείς θα κολασθούμε.
- Όχι, δεν είναι έτσι. Μη κοιτάτε εμάς. Εσείς δυό πράματα αν κάμετε, ο Χριστός όλους μαζί θα μας βάλη . Υπακοή και τα πνευματικά σας∙ όσο για μετάνοιες, όσες κρίνει ο Γέροντας για τον καθένα κατά δύναμιν.
Ακόμα θα σας πω άλλα δυό πράματα. Προσέχετε όσο μπορείτε την γλώσσαν∙ όχι ν’ αργολογή και να κατακρίνη, αλλά σαν υπηρετάτε, να λέτε συνέχειαν την ευχήν. Είναι δύσκολα αυτά τα πράγματα;
- Όχι, Γέροντα.
- Άντε στην ευχή μου κι αν εφαρμόσετε αυτά, ο Χριστός όλους μαζί θα μας βάλη. Ο άγγελος ο φύλακας, μπροστά σας πορεύεται.




 

Ο λόγος του Γέροντος Αρσενίου καρπός εμπειρίας

Εκείνο που διαπιστώσαμε όσοι εζήσαμε κοντά στον παππού είναι ότι, επειδή αυτά τα απλά που μας εδίδασκε δεν ήσαν απλώς λόγια διανοητικά, αλλά κάτι που εφάρμοζε και το ζούσε, γι’ αυτό κι εύκολα μετέδιδε από το περίσσευμά του και σ’ εμάς.
Όταν ο π. Π. πρωτοήλθε ως δόκιμος στο Μπουραζέρι, τον έπιασαν οι λογισμοί σε τέτοιον βαθμόν, ώστε στην αγρυπνία δεν μπορούσε να πη την ευχήν. Τρέχει στον παππούν και ζητά βοήθεια∙ και ο παππούς του απαντά: «Μη στεναχωριέσαι∙ θα κάνω κι εγώ προσευχή και απόψε δεν θα ‘χης λογισμούς».
Πράγματι, όπως διαβεβαίωσε ο αδελφός, εκείνη την νύκτα ούτε ένας λογισμός δεν πλησίασε, σε βαθμόν ώστε να θαυμάζη για την τόσην δύναμιν της προσευχής του παππού. Όταν σήμανε πια την καθιερωμένη Θ. Λειτουργία τρέχει ο δόκιμος να ευχαριστήση τον παππούν.
Και αυτός με απλότητα του απαντά: «Γι’ αυτό, απόψε μου τους έστειλες όλους εμένα!».
Άλλος αδελφός βρέθηκε κάποτε σ’ ένα απρόοπτον πειρασμόν από μιαν παρεξήγησιν και τον έκλεισαν στο αστυνομικό τμήμα δυο βραδυές. Προ της μεγάλης εκείνης ανάγκης επικαλέστηκε από ψυχής την ευχήν του παππού. «Τότε- λέει- άναψε μέσα μου αμέσως μια φλόγα, σε σημείον ώστε επί δύο εικοσιτετράωρα ούτε έφαγα, ούτε ήπια, ούτε κάθισα, ούτε κοιμήθηκα, αλλά σαν δύο ξύλα τα πόδια μου με κρατούσαν όρθιο και προσευχόμενο αδιαλείπτως».
Αυτό, διαβεβαιώνει ο αδελφός, ήταν ένα μεγάλο δώρο του παππού. Έδειξε λίγο στα τέκνα του εκείνο που είχε όταν βρισκόταν ακόμα σ’ αυτήν την ζωήν.
Παρ’ όλα αυτά, συγκρίνοντας τον εαυτόν του με τον μεγάλον Γέροντα έβλεπε, από ταπεινοφροσύνη, πολύ χαμηλά τον εαυτό του.

Από το βιβλίο: Ιωσήφ Μ.Δ. «Ο ΓΕΡΩΝ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΣΠΗΛΑΙΩΤΗΣ (1886-1983) Συνασκητής Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού» Δ΄ΕΚΔΟΣΙΣ

agioritikesmnimes.blogspot.gr

Γέροντας Αρσένιος Σπηλαιώτης: Ο πειρασμός ούτε τρίχα δεν θα μας πειράζει αν δεν έχει την άδεια από πάνω

- Παππού, βοήθησέ με.
- Τι έχεις, παιδί μου; μωρέ πολύ τρομαγμένος φαίνεσαι.

- Ε, να Γέροντα. ο πειρασμός δεν με αφήνει ήσυχο. Και στον ύπνο, αλλά και φανερά ξύπνιο με πολεμά. Στον ύπνο φωνές, απειλές. Στην αγρυπνία το ίδιο. Μόλις αρχίσω τον κανόνα μου χτυπά την πόρτα, ακούω άγριες φωνές, απειλές. Από τον φόβο μου τρέμω σαν ψάρι. Πού να πάω να γλυτώσω!
- Μωρέ, εσύ μεγάλος αγωνιστής είσαι. Σε κατάλαβε ο σατανάς και
γελά μαζί σου. Όταν λέμε «Κύριε, Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», ο πειρασμός κατακαίεται, μόνο που ακούει το όνομα του Χριστού. Πάση θυσία μηχανεύεται να μας καταφέρει να σιωπήσουμε. Βάζει μέριμνες, ιδέες, περισπασμούς, και ό,τι άλλο φανταστείς. Μόνον ευχή να μη λέμε. Εσένα σε βρήκε δειλό. Σου λέει. ή σταματάς την ευχήν ή μπαίνω να σε σκοτώσω. Εσύ… το΄ χαψες. Βρε μην τον φοβάσαι. είναι ψεύτης.
Ούτε τρίχα δεν θα μας πειράζει αν δεν έχει την άδειαν από πάνω. Ο Θεός τον αφήνει για να σε γυμνάσει. Εμάς με τον Γέροντα (τον συνασκητή του Ιωσήφ τον Ησυχαστή και Σπηλαιώτη) μας έκαμε άλλα γυμνάσια ανώτερα. Μέχρι σι ξύλο φάγαμε απ΄ αυτόν τον καταραμένον. Όμως, εμείς δεν είμασταν δειλοί όπως εσύ. Όταν ερχόταν ο πειρασμός, εμείς ελέγαμε την ευχή με όλην μας την ψυχή. Εδίναμεν όλον τον εαυτόν μας στον Θεόν. Η ευχή έτρεχε γρήγορα αλλά και καθαρά. Ο νους μας κολλούσε στο νόημα της ευχής. Κολλούσαμε στην προσευχή, στον Χριστό μας. Ερχόταν μέσα μας γαλήνη, χαρά, δάκρυα. Και τότε… ο πειρασμός άφαντος. Του λέγαμε και ευχαριστώ.

Γέρων Αρσένιος Σπηλαιώτης (1886-1983) (με φωτογραφικό υλικό)

Ο μακάριος Γέρων Αρσένιος ο Σπηλαιώτης (1886-1983), συνασκητής για σαράντα περίπου χρόνια του οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστή (1897-1959).

Μέσα σε λίγες σελίδες δεν είναι εύκολο να σκιαγραφήσεις τον βίο και την πολιτείαν ενός μεγάλου ασκητού του μεγέθους του αειμνήστου Γέροντος Αρσενίου. Στην καταγωγή ήταν Πόντιος. Σε νεαράν ηλικία πυρομένος από θείο ζήλο αναχωρεί με τα πόδια από τη Ρωσία μέχρι τη Βασιλεύουσα και από εκεί με πλοίο καταφθάνει στους Αγίους Τόπους, όπου αόκνως υπηρέτησε σχεδόν μία δεκαετία στον Πανάγιον Τάφο και σε άλλα προσκυνήματα.

Ο Ιερός Ναός της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα όπου ο μακάριος Γέροντας Αρσένιος (συμπεριλαμβανομένων και άλλων αγιοταφιτικών προσκυνημάτων) διακόνησε για περίπου μία δεκαετία.

Εκεί κατά θείαν οικονομία γνωρίστηκε με τον γνωστό μεγάλον ασκητή της Αιγίνης, Ιερώνυμο από τον οποίον διδάχτηκε και τα πρώτα ανώτερα μαθήματα της ασκητικής ζωής.

Ο μακαριστός Γέροντας Ιερώνυμος της Αίγινας, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος εν Χριστώ διαδάσκαλος του μακαρίου Γέροντα Αρσένιου του Σπηλαιώτου και Ησυχαστού.

Αλλά η διψασμένη εκείνη ψυχή, πυρομένη από τον ένθεον έρωτα λέγοντας μετά του Δαυΐδ: «εδίψησέ σε η ψυχή μου εν γη ερήμω και αβάτω και ανύδρω», άφησε τους θορύβους του κόσμου και μετέβη στον Άθωνα, στο Αγιώνυμο περιβόλι της Θεοτόκου.
Παραδομένος στο Πανάγιο Πνεύμα σαν σε πρώτο σταθμό έμεινε λίγα χρόνια στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα όπου και έλαβε το άγιο σχήμα μετονομασθείς σε Αρσένιον από Ανατόλιος όπου ονομάσθη με ρασοευχή στα Ιεροσόλυμα.

Η Ιερά Μονή Σταυρονικήτα. Πανοραμική άποψη.

Εκμεταλλευόμενος το ιδιόρρυθμο σύστημα της μέχρι τότε λειτουργούσης Μονής, προέβη σε σκληρούς και ανώτερους αγώνες.
Όμως η δίψα της ασκήσεως πολύ σύντομα τον ώθησε κατόπιν πληροφορίας άνωθεν να εγκαταλείψη τη μοναστηριακή ζωή και να μεταβή στην ακρώρειαν του Όρους αναζητώντας ανώτερους ασκητές όπου με την διδαχή και το παράδειγμα τους οδηγούν εις την τελειότητα.
Βλέποντας ο Κύριος, τον ειλικρινή πόθον του δεν άργησε να του φανερώση το ποθούμενο. Και το ποθούμενο ήταν ένας άλλος νέος, ο οποίος έψαχνε ακριβώς για τον ίδιο σκοπόν και με τον ίδιον πόθο. Οι δύο αυτοί νέοι για πρώτη φορά συναντήθηκαν ψηλά εκεί πάνω στην αγία κορυφή του Άθω. Και όπως ο μαγνήτης έλκει και ενώνεται με το σίδηρο, κατ΄ αυτόν τον τρόπο το Πανάγιον Πνεύμα είλκυσε τον ένα προς τον άλλο. Έκτοτε ενωμένοι τω Πνεύματι παρέμειναν οι δύο νέοι αχώριστοι κατά την υπόσχεση που έδωκαν μεταξύ τους μέχρις ότου τους εχώρησε ο θάνατος.
Ο άλλος νέος ήταν ο μεγάλος μετέπειτα νηπτικός ασκητής του 20ου αιώνος Ιωσήφ ο Ησυχαστής, ο οποίος τότε με το λαϊκό του όνομα λεγόταν Φραγκίσκος Κώττης.

Ο μακάριοι Γέροντες Αρσένιος (αριστερά) και Ιωσήφ (δεξιά) οι Σπηλαιώτες και Ησυχαστές, οι για σαράντα χρόνια αχώριστοι συνασκητές. Λεπτομέρεια μεγαλύτερης φωτογραφίας.

Οι δύο αυτοί νέοι έκτοτε ωσάν μέλισσες μάζεψαν ότι το πιο εκλεκτό είχε τότε η έρημος του Αγίου Όρους προκειμένου να τρυγήσουν τους γλυκύτατους καρπούς του Αγίου Πνεύματος.
Γνωρίστηκαν πρώτα με τον φημισμένο Γέροντα Δανιήλ τον Κατουνακιώτη, με τον Καλλίνικον τον Ησυχαστή, με τον Γεράσιμο, με τον Ιγάτιο και όσα άλλα εύοσμα άνθη της ερήμου.

Ο μακαριστός Γέροντας Δανιήλ Κατουνακιώτης (1846-1929), ο σοφός και διακριτικός αγιορείτης Γέροντας

Γράφει σε μία επιστολήν ο αείμνηστος Ιωσήφ:«τα σπήλαια ολοκλήρου του Άθωνα με εδέχοντο επισκέπτην, βήμα προς βήμα… ίνα εύρω πνευματικόν να με διδάξη ουράνιον θεωρίαν και πράξιν».
Έτσι λοιπόν ψάχνοντας βρήκαν και και το εκλεκτώτερο ρόδο της ερήμου τον παπα-Δανιήλ τον Ησυχαστήν εκεί ψηλά στη σπηλιά του Αγίου Πέτρου.
Ο ασκητής αυτός λειτουργούσε κάθε βράδυ μεσάνυχτα και η λειτουργία κρατούσε 3-4 ώρες, διότι από την πολλήν κατάνυξη και αίσθηση του μυστηρίου η λειτουργία γινόταν με πολλές διακοπές και πάντοτε το έδαφος γινόταν λάσπη από τα πολλά δάκρυα. Ο Γέροντας αυτός ήταν προικισμένος με πολλά χαρίσματα μεταξύ των οποίων και το προορατικό χάρισμα. Ζούσε με συνεχή ξηροφαγία και μονοφαγία όλο το έτος.
Απ΄ αυτόν οι δύο ασκητές Ιωσήφ και Αρσένιος παρέλαβαν την τάξιν της μονοφαγίας και ξηροφαγίας, αλλά και την τάξιν της παντοτινής αγρυπνίας.
Στο διάστημα της αγρυπνίας ο Γέρων Αρσένιος καθώς ο ίδιος μου ομολόγησε έβγαζε επί πολλά χρόνια 3.000 γονυκλισίες κάθε βράδυ και η υπόλοιπη αγρυπνία γινόταν με ορθοστασία. Όσο για ανάπαυση για πολλά χρόνια κρεββάτι δεν φιλοξένησε τους δύο ασκητές. Μετά την ολονύχτια κοπιαστική αγρυπνία επρόσφεραν λίγο φόρο στο σαρκίον καθήμενοι σε σκαμνάκι.
Όσο για φαγητό; Καθημερινά μονοφαγία, το δε κυριότερο γεύμα παξιμάδι μάλιστα πολλές φορές μουχλιασμένο και σκουλικιασμένο. Το Σαββατοκυρίακο, αν έβρισκαν, έτρωγαν και οτιδήποτε άλλο εκτός κρέατος, αλλά και πάλιν άπαξ (μονοφαγία).

Ο Ιερός Ναός του Τιμίου Προδρόμου στην Σκήτη του Αγίου Βασιλείου.

Πέραν αυτών ο Γερο-Αρσένιος επεμελείτο και τις χειρονακτικές εργασίες. Ζώντας τα πρώτα χρόνια εκεί ψηλά στα βράχια του Αγίου Βασιλείου, ανεβοκατέβαινε 1-2 ώρες απότομο ανήφορο ανεβάζοντας προμήθειες όχι μόνο για τους εαυτούς τους αλλά και για όλους τους ασκητές. Κουβαλούσε στους ώμους πέτρες και διάφορα υλικά για την συντήρηση και επισκευή των λιθόκτιστων καλύβων και πεζουλιών.
Επειδή τα έργα αυτά είναι ανώτερα των ανθρωπίνων δυνάμεων, ρωτώντας κάποτε τον παππού, μου ομολόγησεν, ότι μόλις έβαζε μπροστά την ευχή του Γέροντα το φορτίο ξελάφρωνε και μια ανώτερη δύναμη τον έσπρωχνε, ώστε με μεγάλη ευκολία ανέβαινε εκείνο τον ανήφορο και μάλιστα μέσα στο λιοπύρι του καλοκαιριού, με την ευχή αδιάλειπτη στα χείλη.
Όσο για περιβολή; Για πολλά χρόνια οι δύο ασκητές, χειμώνα καλοκαίρι, ζούσαν ρακένδυτοι και ξυπόλητοι σε βαθμό, που πολλοί τους θεωρούσαν «σαλούς». Δεν ήσαν σαλοί κατά κόσμον, αλλά δια Χριστόν.
Γι΄ αυτούς άρμοζε ο λόγος του αποστόλου: «περιήλθον εν μηλωταίς εν αιγείοις δέρμασιν, υστερούμενοι, κακουχούμενοι, ων ουκ ην άξιος ο κόσμος· εν ερημίαις πλανώμενοι και όρεσι και σπηλαίοις και ταις οπαίς της γής (Εβρ. ια΄ 37-38).

Ο Ιερός Ναός του Τιμίου Προδρόμου στην σπηλιές της Μικράς Αγίας Άννας.

Οι δύο μεγάλοι αυτοί ασκητές, αφού έζησαν σχεδόν είκοσι χρόνια εκεί ψηλά στη σκήτη του Αγίου Βασιλείου, το 1938 απόφάσισαν να κατέβουν χαμηλώτερα στη Μικρά Αγία Άννα μαζί με μια μικρή συνοδεία που ήδη προσκολλήθηκε κοντά τους. Εκεί παρέμειναν μέχρι το 1953. Μετά το ᾽53 μετέβησαν ακόμα πιο χαμηλά στη Νέα Σκήτη. Ο μεγάλος ασκητής Ιωσήφ ήδη απήλθε προς τα ουράνια το 1959. Δεν αξιώθηκα να τον γνωρίσω. Αξιώθηκα όμως το 1964 να πρωτογνωρίσω το Γέροντα Αρσένιο. Η αρετή του αειμνήστου Γέροντα μου Παπα Χαραλάμπους, υποτακτικού τότε του Γέροντος Αρσενίου, αλλά και θείου και αναδόχου του κατά σάρκα, θεία χάριτι με σαγήνεψαν ώστε έκτοτε να παραμείνω μαζί τους μέχρι της οσίας τελευτής τους.

Πανοραμική άποψη της Νέας Σκήτης, η οποία διοικητικά υπάγεται στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου.

Με τον Γέροντα Αρσένιον έζησα δεκαοκτώ συναπτά έτη. Εγνώρισα την αρετή του· τους πλούσιους καρπούς του Αγίου Πνεύματος, αγάπη, χαρά, ειρήνη κ.λ.π., αλλά προ πάντων την μακαρίαν απλότητα και ακακία, την ευθύτητα, την ειλικρίνεια και τη μεγάλη ταπείνωση, το μεγάλο αγωνιστικό φρόνημα κ.ά.
Επιλήψει με ο χρόνος διηγούμενον περί της θαυμαστής ζωής του μεγάλου αυτού ασκητού. Όμως ο χώρος δεν επιτρέπει.
Εν κατακλείδι, παραθέτω σπαράγματα από τον πρόλογον του βιβλίου «Γέρων Αρσένιος Σπηλαιώτης», από ένα άλλο εκλεκτό μέλος της συνοδείας του, τον αείμνηστον Γέροντα Ιωσήφ Βατοπαιδινόν:
«Για τον Γέρο Αρσένιον, ισχύει το ευαγγελικό ‘’ίδε αληθώς Ισραηλίτης εν ω δόλος ουκ έστι’’ Ήτο εκ φύσεως ευθύς, απλός, άκακος, πράος, υπήκοος και κατ΄ εξοχήν, σπάνιος αγωνιστής και ακτήμων.
Όταν αγρυπνούσε, από βραδύς ξεκινούσε με χιλιάδες γονυκλισίες και ολονύκτιον ορθοστασίαν μέχρι να ξημερώση. Πολλές φορές ο παππούς αυτός δεν εννοούσε να ξεκολλήση από την ευχήν. Πλησιάζαμε στο παράθυρο. Ήταν μεταρσιωμένος.
– Γέροντα ήλθε η ώρα της δουλειάς, και ο παππούς αφού συνερχόταν απαντούσε με απλότητα
– Ξημέρωσε κιόλα;»

Η συνοδεία του Γέροντος Αρσενίου του Ησυχαστού στο παρά τις Καρυές, Ιερό Χιλανδαρινό Κελλίο Αγίου Νικολάου, Μπουραζέρι, κατά την περίοδο 1967-1979.

Με τον άγιον αυτόν παππού έζησα τρία χρόνια στην Νέα Σκήτη· δώδεκα στο Χιλανδαρινό κελλί «Μπουραζέρι»και τα τελευταία τρία χρόνια της ζωής του στην ευαγή Ιερά Μονή Διονυσίου, όπου λόγω λειψανδρίας προσκλήθηκε ο αείμνηστος Γέροντάς μου Παπα Χαράλαμπος να την στελεχώση αναλαμβάνοντας και τα σκήπτρα της ηγουμενίας. Η Μονή αυτή τιμάται επ΄ ονόματι του Τιμίου Προδρόμου.

Η Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου, Αγίου Όρους.

Σ΄ όλα του τα χρόνια ο Γέρων Αρσένιος είχε προστάτην τον Μέγαν Πρόδρομον. Εκεί λοιπόν στη Μονή πλήρης ημερών με οσιακό τέλος αφήκε την τελευταία του αναπνοή στις 2/15 Σεπτεμβρίου του 1983 στα χέρια του Βαπτιστού Ιωάννου. Αιωνία αυτού η μνήμη.

Ο Πανοσιολιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Χαράλαμπος (ηγούμενος τότε) της Ιεράς Μονής Αγίου Διονυσίου δίνει κατά την διάρκεια της κηδείας τον τελευταίο ασπασμό στον μακαριστό Γέροντα Αρσένιο.

Ας έχουμε την ευχήν του
Ιωσήφ Μ.Δ.